Trên thực tế, nhiều trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất chỉ ghi tên vợ hoặc chồng. Tuy nhiên, việc Giấy chứng nhận chỉ đứng tên một người không phải là căn cứ duy nhất để xác định nhà đất là tài sản riêng của người đó.

1. Nhà đất chỉ đứng tên một người có phải là tài sản chung của vợ chồng không?

Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng bao gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức và các khoản thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được thừa kế chung, tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Đối với quyền sử dụng đất, pháp luật xác định quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung, trừ trường hợp được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

Đặc biệt, khoản 3 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: nếu không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.

Bên cạnh đó, khoản 4 Điều 135 Luật Đất đai 2024 quy định trường hợp quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là tài sản chung của vợ chồng thì Giấy chứng nhận phải ghi tên cả vợ và chồng, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận ghi tên một người làm đại diện. Trường hợp Giấy chứng nhận đã cấp chỉ ghi tên một người thì vợ chồng có quyền yêu cầu cấp đổi để ghi tên cả hai.

Như vậy, khi xác định nhà đất là tài sản chung hay tài sản riêng, cần xem xét nguồn gốc hình thành và quá trình tạo lập tài sản, không chỉ căn cứ vào người đứng tên trên Giấy chứng nhận.

2. Nhà đất chỉ đứng tên một người khi ly hôn có được phân chia không?

Việc nhà đất có được phân chia khi ly hôn hay không phụ thuộc trước hết vào việc tài sản đó được xác định là tài sản chung hay tài sản riêng của vợ, chồng.

2.1. Trường hợp nhà đất đứng tên một người nhưng là tài sản chung

Nếu nhà đất chỉ đứng tên vợ hoặc chồng nhưng được xác định là tài sản chung thì khi ly hôn, tài sản này vẫn thuộc phạm vi giải quyết về tài sản của vợ chồng.

Theo Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, trước hết vợ chồng có quyền tự thỏa thuận về việc phân chia tài sản. Trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ giải quyết theo quy định pháp luật.

Về nguyên tắc, tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng Tòa án phải xem xét các yếu tố như:

• Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
• Công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung;
• Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp;
• Lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Đối với nhà, đất, việc phân chia có thể được thực hiện bằng hiện vật. Nếu không thể chia bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nhận phần tài sản có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng phải thanh toán phần chênh lệch cho bên còn lại.

Riêng đối với quyền sử dụng đất, việc phân chia còn phụ thuộc vào loại đất, điều kiện sử dụng đất và quy định của pháp luật đất đai.

2.2. Trường hợp nhà đất đứng tên một người và được xác định là tài sản riêng

Theo Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản riêng của vợ, chồng bao gồm tài sản mỗi bên có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng và tài sản khác theo quy định pháp luật.

Do đó, nếu một bên chứng minh được nhà đất là tài sản riêng của mình, chẳng hạn:

• Nhà đất đã có trước thời điểm kết hôn;
• Được cha mẹ hoặc người khác tặng cho riêng;
• Được thừa kế riêng;
• Được chia riêng cho vợ hoặc chồng;
• Được hình thành từ tài sản riêng và không nhập vào tài sản chung;

thì về nguyên tắc, khi ly hôn, nhà đất đó vẫn thuộc về người có tài sản riêng và không bị chia như tài sản chung của vợ chồng.

Tuy nhiên, cần lưu ý trường hợp trong thời kỳ hôn nhân, người còn lại có công sức hoặc tài sản đóng góp vào việc quản lý, sửa chữa, cải tạo hoặc làm tăng giá trị của tài sản riêng. Khi giải quyết ly hôn, Tòa án có thể xem xét công sức đóng góp và quyền lợi hợp pháp của bên có đóng góp theo quy định của pháp luật.

3. Cần chuẩn bị gì để chứng minh nhà đất là tài sản riêng?

Trong trường hợp có tranh chấp về nhà đất khi ly hôn, người cho rằng tài sản là tài sản riêng cần cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh nguồn gốc và quá trình hình thành tài sản.

Tùy từng trường hợp, có thể xem xét các tài liệu như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng chuyển nhượng, văn bản tặng cho, văn bản khai nhận hoặc phân chia di sản thừa kế, giấy tờ chứng minh thời điểm tạo lập tài sản, chứng từ về nguồn tiền và các tài liệu khác có liên quan.

Trường hợp không có đầy đủ giấy tờ, Tòa án sẽ xem xét tổng thể các chứng cứ được cung cấp để xác định nguồn gốc, quá trình hình thành và sự đóng góp của các bên đối với tài sản.

4. Kết luận

Nhà đất chỉ đứng tên một người trên Giấy chứng nhận không đồng nghĩa với việc nhà đất đó đương nhiên là tài sản riêng của người đứng tên.

Khi giải quyết ly hôn, cần xác định nguồn gốc hình thành, thời điểm tạo lập, quá trình sử dụng và sự đóng góp của vợ, chồng để xác định nhà đất là tài sản chung hay tài sản riêng.

Nếu là tài sản chung thì về nguyên tắc sẽ được giải quyết khi phân chia tài sản khi ly hôn. Nếu là tài sản riêng và có căn cứ chứng minh hợp pháp thì tài sản đó về nguyên tắc thuộc về người có tài sản riêng.

Do đó, đối với từng vụ việc cụ thể, việc xác định đúng nguồn gốc nhà đất và thu thập chứng cứ có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi bên.
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách!

CÔNG TY LUẬT TNHH TRE VIỆT - TIN TRE VIỆT TRỌN GIÁ TRỊ

HOTLINE: 0989185188
Email: luattrevietbn@gmail.com
Website: http://luattreviet.vn/
Theo dõi chúng tôi: