Thấu hiểu để đồng hành - Phân tích để định hướng - Tranh tụng để bảo vệ

Bài viết bởi: Luật sư Nguyễn Văn Viên - Chủ sở hữu, kiêm Giám đốc Công ty Luật TNHH Tre Việt

“90 ngày giải quyết đơn, án” – phía sau mỗi hồ sơ là một câu chuyện, phía sau mỗi vụ án là một con người

Từ ngày 15/6 đến ngày 15/9/2026, Tòa án nhân dân tối cao triển khai đợt thi đua cao điểm “90 ngày giải quyết đơn, án” trong toàn hệ thống Tòa án nhân dân. Mục tiêu của đợt cao điểm là đẩy nhanh tiến độ giải quyết đơn, án, hoàn thành các chỉ tiêu công tác và hạn chế tình trạng đơn, án quá hạn. Đây là một yêu cầu quan trọng đối với hoạt động tư pháp.

Nhưng ở một góc nhìn khác, tôi – với tư cách một luật sư đã có hơn 10 năm kinh nghiệm hành nghề, đặc biệt trong lĩnh vực tranh tụng – lại thường nghĩ đến một vấn đề khác: Trong mỗi hồ sơ đang được giải quyết, có bao nhiêu người dân đang phải chịu đựng một áp lực mà chúng ta không nhìn thấy?

Đằng sau một bộ hồ sơ không chỉ là giấy tờ mà là một niềm tin được gửi gắm

Đối với người tiến hành tố tụng, một vụ án là một hồ sơ cần được nghiên cứu, đánh giá chứng cứ, xác định quan hệ pháp luật và giải quyết theo trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định.

Nhưng đối với người dân, nhiều khi đó lại là: căn nhà họ đã tích cóp cả đời mới có; mảnh đất là tài sản duy nhất của gia đình; khoản tiền dành dụm để chữa bệnh, nuôi con; danh dự, uy tín của bản thân; quyền lợi của cha mẹ, con cái; hoặc một sự việc mà họ tin rằng nếu không được giải quyết thì cuộc sống của gia đình họ sẽ bị đảo lộn.

Vì vậy, mỗi lần nhận được giấy triệu tập, mỗi lần được Tòa án hoặc cơ quan tiến hành tố tụng mời làm việc, mỗi lần nhận một văn bản mà họ không hiểu hết nội dung, tâm lý của họ lại có thể trở nên căng thẳng. Có người mất ngủ, có người liên tục suy nghĩ về vụ án, có người tức giận vì cho rằng mình chưa được lắng nghe, có người thất vọng vì những điều mình trình bày không được thể hiện theo đúng cách mà họ mong muốn. Và cũng có những người vì quá áp lực mà rơi vào trạng thái khủng hoảng tinh thần.

Tôi cho rằng đó là một vấn đề không thể xem nhẹ. Người dân có thể đúng về nỗi bức xúc của mình, nhưng chưa chắc đã đúng về cách pháp luật cần được trình bày. Đây là điều tôi gặp rất nhiều trong quá trình hành nghề.

Một người dân có thể kể cho tôi câu chuyện của họ trong hai giờ đồng hồ. Họ nhớ từng ngày, từng tháng; nhớ từng câu nói; nhớ từng cuộc điện thoại; nhớ từng người đã chứng kiến sự việc. Họ có thể nói với tôi rằng: “Luật sư ơi, tôi chỉ mong Tòa hiểu đúng sự thật.”

Nhưng pháp luật không thể chỉ giải quyết một vụ án bằng cảm xúc. Tòa án cần chứng cứ, cần xác định đúng quan hệ pháp luật, cần những yêu cầu cụ thể, cần lập luận có căn cứ, cần xác định đúng vấn đề pháp lý cần giải quyết.

Và đôi khi, điều người dân cần nhất không phải là một người nói thay tất cả những điều họ đang tức giận. Mà là một người có đủ kinh nghiệm để lắng nghe họ, hiểu điều họ thực sự muốn, rồi chuyển hóa những điều đó thành ngôn ngữ pháp lý mà cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét.

Đó chính là một trong những giá trị mà tôi theo đuổi trong nghề luật. Tôi không chỉ muốn “nói pháp luật” với khách hàng. Sau hơn 10 năm kinh nghiệm hành nghề, tôi càng nhận ra rằng: “Một luật sư tranh tụng tốt không chỉ cần giỏi pháp luật. Luật sư còn phải biết lắng nghe. Biết đặt mình vào hoàn cảnh của người đang đứng trước một tranh chấp. Biết phân biệt đâu là sự thật, đâu là cảm xúc, đâu là điều khách hàng thực sự mong muốn và đâu là điều pháp luật có thể bảo vệ.” Có những buổi làm việc, khách hàng đến với tôi trong trạng thái rất bức xúc. Họ muốn nói tất cả, muốn phản bác tất cả, muốn chứng minh rằng mình đúng. Tôi thường không vội vàng đưa ra kết luận. Tôi lắng nghe. Sau đó, tôi cùng họ sắp xếp lại câu chuyện: Điều gì đã xảy ra? Chứng cứ đâu? Vấn đề pháp lý là gì? Yêu cầu của họ là gì? Căn cứ nào có thể bảo vệ yêu cầu đó? Điểm yếu của hồ sơ nằm ở đâu? Cần bổ sung chứng cứ gì? Cần trình bày với Tòa án như thế nào? Và quan trọng nhất:Chúng ta cần làm gì tiếp theo?

Tôi muốn trở thành người “phiên dịch” giữa người dân và pháp luật

Có một thực tế mà tôi rất thấu hiểu: Không phải người dân nào cũng có điều kiện để hiểu hết ngôn ngữ pháp lý. Một người có thể rất giỏi trong công việc của mình, rất hiểu cuộc sống, rất am hiểu hoàn cảnh gia đình, nhưng không nhất thiết phải biết: thế nào là nghĩa vụ chứng minh; chứng cứ nào có giá trị; yêu cầu độc lập khác gì ý kiến trình bày; thời hiệu được xác định như thế nào; tư cách tham gia tố tụng ra sao; yêu cầu nào thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án; một tình tiết tưởng như rất quan trọng nhưng về pháp lý lại không quyết định kết quả vụ án; hoặc ngược lại, một chi tiết tưởng như rất nhỏ lại có thể trở thành điểm mấu chốt của cả vụ việc. Đó không phải lỗi của người dân. Bởi pháp luật là một lĩnh vực chuyên môn. Với tư cách là một luật sư hơn 10 năm kinh nghiệm hành nghề, tôi cho rằng mình phải có trách nhiệm giúp khách hàng hiểu được bản thân họ đang ở đâu trong vụ việc và cần làm gì để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ. Tôi coi đó là một phần quan trọng của nghề luật.

Trong tranh tụng, tôi chọn cách đồng hành.

Tôi không hứa với khách hàng rằng họ chắc chắn sẽ thắng. Bởi một luật sư chân chính không thể hứa trước kết quả của một vụ án khi kết quả cuối cùng thuộc về cơ quan có thẩm quyền trên cơ sở pháp luật và chứng cứ. Tôi cũng không muốn tạo cho khách hàng một niềm tin thiếu căn cứ chỉ để họ ký hợp đồng dịch vụ pháp lý.

Điều tôi có thể cam kết là: Tôi sẽ nghiên cứu vụ việc một cách nghiêm túc,lắng nghe điều khách hàng thực sự muốn, chỉ ra cả điểm mạnh và điểm yếu của hồ sơ, cùng khách hàng xây dựng phương án pháp lý phù hợp.Và khi được khách hàng tin tưởng, tôi sẽ đồng hành để truyền đạt một cách rõ ràng, có căn cứ và đúng pháp luật những ý chí, nguyện vọng và quyền lợi chính đáng của họ tới cơ quan có thẩm quyền.

Bởi tôi tin rằng: Người dân có quyền được bảo vệ, có quyền được trình bày và tiếng nói của họ cần được truyền đạt bằng một cách mà pháp luật có thể lắng nghe.

Người dân cũng cần chủ động trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Trong một giai đoạn mà hệ thống Tòa án đang tập trung cao độ để giải quyết đơn, án, tôi cho rằng người dân cũng cần chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Đừng chỉ chờ đến ngày Tòa án gọi mới bắt đầu tìm hiểu hồ sơ. Đừng chỉ mang theo một tập tài liệu dày và hy vọng rằng người khác sẽ tự hiểu câu chuyện của mình. Đừng để những bức xúc kéo dài biến thành sự tuyệt vọng. Nếu đang có một vụ việc tranh chấp, hãy bình tĩnh nhìn lại: Mình đang yêu cầu điều gì? Căn cứ pháp lý của mình là gì? Chứng cứ đang có là gì? Chứng cứ nào còn thiếu? … Và nếu chưa thể tự trả lời những câu hỏi đó, hãy tìm đến một người có chuyên môn để được đánh giá vụ việc một cách khách quan.

Tôi chọn nghề luật vì phía sau mỗi vụ án là một số phận

Sau hơn 10 năm làm nghề, tôi càng tin rằng nghề luật không đơn thuần là việc đọc điều luật, viết văn bản hay tham gia một phiên tòa. Đó còn là công việc đồng hành với con người trong những thời điểm khó khăn nhất của cuộc đời họ. Có người đến với luật sư khi họ đang đứng trước nguy cơ mất tài sản, có người đến khi gia đình đang đứng trước một cuộc tranh chấp kéo dài, có người đến sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, tự mình đi tìm công lý nhưng không biết mình đã đi đúng hướng hay chưa.Và có người chỉ đơn giản nói: “Tôi không biết phải nói thế nào để người ta hiểu tôi.” Nếu tôi có thể giúp họ bình tĩnh hơn, nhìn rõ vấn đề hơn, hiểu pháp luật hơn và trình bày được tiếng nói của mình một cách đúng đắn hơn trước cơ quan có thẩm quyền, tôi cho rằng đó đã là một giá trị rất đáng để theo đuổi.

Thấu hiểu để đồng hành – Phân tích để định hướng – Tranh tụng dể bảo vệ
Nếu bạn đang có một vụ việc mà càng giải quyết càng cảm thấy bế tắc, hãy đừng để sự bức xúc che lấp khả năng nhìn nhận vấn đề.Hãy để một người có chuyên môn cùng bạn nhìn lại toàn bộ vụ việc – từ sự thật, chứng cứ, quy định pháp luật cho đến chiến lược tranh tụng.Bởi đôi khi, điều người dân cần nhất không phải là một người nói rằng “anh/chị chắc chắn sẽ thắng”, mà là một luật sư đủ kinh nghiệm để nói thật rằng: “Đây là vấn đề của anh/chị, đây là lợithế, đây là rủiro, và đây là những gì chúng ta có thể làm để bảo vệ quyền lợi của anh/chị.”Tôi sẵn sàng thấu hiểu, lắng nghe và đồng hành. Và tôi sẵn sàng cùng bạn đưa tiếng nói của mình đến đúng nơi, đúng cách, đúng pháp luật.

CÔNG TY LUẬT TNHH TRE VIỆT - TIN TRE VIỆT TRỌN GIÁ TRỊ
HOTLINE: 0989185188
Email: luattrevietbn@gmail.com
Website: http://luattreviet.vn/
Theo dõi chúng tôi: